Ilimin Iyali | Wane Ƙarfi Ne Ke Hana Matashi Yin Zunubi A Lokacin Da Yake Shi Kaɗai A Intanet? (2)

Kamfanin Dillancin Labaran Hauza | Wannan rubutun ci gaba ne da bayanin yadda matasa za su iya kare kansu daga gurɓatar kafafen sadarwa na Intanet yayin da suke amfani da su a keɓe.

Ta yaya za a nemi matashi ya bar jin daɗin da yake ɓoye?

Yanzu ku yi tunani a kan wannan muhimmiyar tambaya: Idan mutum ya fahimci yanayin sha'awar jima'i, zurfin jin daɗin da yake tattare da ita, da kuma yadda zai iya samun wannan jin daɗin cikin sauƙi kuma a ɓoye, musamman idan yana rayuwa a cikin wani yanayi da ake ganin wannan hali ba abin zargi ba ne, har ma wani lokaci ake mayar da shi kamar abu na yau da kullum ko a ƙarfafa shi, wace hanya za a yi amfani da ita?

Ta yaya za a nemi wannan matashi ya bar irin wannan jin daɗin da yake a gabansa?

Babu shakka wannan tambaya za ta zo cikin tunaninku: Shin za a iya ƙarfafa imani a cikin matasa da samari har ya kai wannan zurfi da ƙarfi?

Wannan damuwa ce mai zurfi kuma mai muhimmanci. Amsarta da hanyoyin aiwatar da ita za su kasance babban abin da za mu tattauna a zaman da ke gaba.

Misali

Bari in kawo wani misali wanda na san zai kasance mai sauƙin fahimta ga da yawa daga cikinku: Wasu matasa uku sun shiga wani gidan abinci wanda ake sayar da abincin gargajiya da kuma abincin zamani. Dukansu ukun suka yi odar pizza.

Bayan ɗan lokaci, aka kawo musu pizza sabbi, masu kyau da ƙamshi, tare da abin sha. Dukkan alamomi suna nuna cewa pizzar tana da daɗi.

Na farkon su ya ɗauki wani yanki kafin sauran biyun. Bayan ya ci, sai yanayin fuskarsa ya nuna tsananin jin daɗi, ya ce cikin farin ciki: “Kai! Ba ka san yadda take da daɗi ba!” Sauran matasan biyu suka fara ɗaukar nasu yanki cikin ɗokin ci.

A wannan lokacin, wani dattijo da yake zaune a teburin kusa da su, yana cin abincin gargajiya, sai ya yi magy ya ce: “Ku duba! An yi wannan pizza ne da naman alade! Wannan naman tsiren ma na naman alade ne!”

Ɗaya daga cikin matasan biyun, wanda yanki pizzar ya kusa bakinsa, sai ya ce cikin rashin damuwa: “To, sai me, ya zama haka.”

Lokacin da aka gaya masa cewa wannan haramun ne, sai ya sake cewa: “To, ya zama haramun, amma fa yana da daɗi sosai!” Ya ci gaba da ci cikin yanayin da ke nuna tsananin jin daɗi.

Matashi na uku ma ya kusa cin nasa. Sai aka tambaye shi me ya sa bai ci ba. Abokansa suka ce: “Ba ka ji abin da ya ce ba?” Suka fara yi masa ba'a. Amma sai ya ce: “Ya ce naman alade ne. Yana da daɗi, amma ba zan ci ba.”

Abokansa suka ce: “Ai ka riga ka biya kuɗinsa! Kuma ba za su mayar maka da kuɗinka ba, kuma ba za su karɓi pizzar ba. Saboda haka ka ci, aƙalla kada ka yi asara; amma kada ka sake sayen irin wannan.”

Duk da haka, matashin bai taɓa pizzar ba. Mene ne yake cikin wannan matashi wanda ba ya cikin sauran biyun?

Abin da yake cikin wannan matashi shi ne imani; imani da Allah da kuma imani da hukunce-hukuncen Allah. Ba zai iya yin abin da ya saba wa hukuncin Allah ba. Wannan imani ne da yake zaune a cikin zuciyarsa.

Yayin da sauran matasan biyu suke cin pizzarsu, sai mai gidan abincin ya zo ya ga cewa mutane biyu suna ci, amma wannan matashin ba ya son cin nasa.

Abokinsa ya ce: “Ranka ya daɗe, ba ya cin pizzar saboda an yi tsiren da naman alade.”

Sai dattijon nan ya tashi daga gefe ya ce: “Ya ku yara, wasa nake yi! Ba a yi wannan tsiren naman da naman alade ba. Na faɗa ne kawai kada ku ci saboda yana cutarwa.”

Mai gidan abincin ya kai matashin zuwa wurin da ake shirya abinci, ya ce masa: “Duba, wannan shi ne naman tsiren, wannan kuma alamar halal ce, ga kuma bayanan kamfanin da ya ƙera shi.”

Ya yi hakan ne domin ya tabbatar wa matashin cewa babu abin damuwa. Sai ya koma ya zauna a teburinsa, ya ɗauki wani yanki na pizza domin ya ci. A wannan lokacin dattijon ya ci gaba da cewa: “Ku duba, aƙalla ku riƙa cin abinci mai lafiya! Ni ina cin tuwon nama ne. Farashinsa ma bai bambanta sosai da na pizza ba, har ma ya fi araha. Me ya sa kuke cin abincin da zai iya cutar da ku kamar pizza? Maimakon abubuwan sha masu iskar gas, ku sha doya ko ayran, domin aƙalla yana da amfani ga jikinku.”

Sai wannan matashin da a baya ya ƙi cin pizzar saboda zaton cewa tsiren an yi shi da naman alade, ya ce: “Haji, ku ci mana ku ga yadda take da daɗi! Ku ji daɗi.” Sai ya sha ɗan abin shansa ya ce: “Kai! Idan ka taɓa gwadawa sau ɗaya, ba za ka sake komawa ga sauran abincin ba.”

Dattijon ya amsa ya ce: “Ɗana, har iskar da muke shaƙa a gurɓace take. Kada ka cika tunaninka da waɗannan abubuwa; ka ji daɗin rayuwa.”

Tambayar ita ce: Me ya sa wannan matashin ya iya barin jin daɗin da yake gabansa? Shin akwai wani abu daban bayan imani? Me ya sa muke tunanin ba za mu iya tarbiyyantar da yaranmu su zama masu imani ba?

Wannan tambaya ce da dole ne a ba ta amsa.

Na kawo wannan misali ne domin in bayyana cewa a fannin tarbiyyar jima'i, dole ne mu guji sauƙaƙe al'amarin fiye da yadda yake. Haka kuma, ya kamata mu ƙara yin tunani kan hanyoyin sa ido da wayar da kai.

Yawancin waɗannan hanyoyi suna da matsayi na biyu. Ko da yake ya kamata a yi amfani da su, amma idan babu tushen imani, za su kasance marasa ƙarfi kuma ba za su yi tasiri ba.

Shagaltar da kai kawai da waɗannan kayan aiki na iya jefa mutum cikin yanke ƙauna ko kuma ya sa ya samu kwanciyar hankali na ƙarya.

Wane ƙarfi ne ke hana matashi yin zunubi a “keɓantacciyar duniyar intanet”?

Mene ne ke hana matashi yin zunubi a cikakkiyar keɓantacciyar rayuwa?

Amsa ga wata tambaya

Idan muka mayar da wannan misali zuwa fannin tarbiyyar jima'i, za mu fuskanci wani yanayi daban.

Ana iya gaya wa matashi cewa zai iya kasancewa shi kaɗai, ba tare da wani mutum ya gan shi ba, kuma ya samu wani irin jin daɗi wanda ya bambanta da duk abubuwan da ya taɓa sani a baya, kamar barci ko cin abinci.

Ko kuma a nuna masa hotuna masu tayar da sha'awa, a ce masa waɗannan abubuwan za su ba shi jin daɗi mai yawa.

A irin wannan yanayi, idan muka ce masa: “Kada ka yi wannan.” Ko kuma: “Kada ka kalli wannan fim ɗin.”

Sai tambaya ta asali ta taso: Me ya sa bai kamata ya yi ba? Wane ƙarfi ne zai zo masa a lokacin da yake shi kaɗai, ya taimaka masa ya riƙe kansa? Wane abu ne zai taimaka masa ya tsaya daram a gaban matsin lambar abokansa, ya ƙi kallon abubuwan da ba su dace ba?

Wannan tambaya ce mai matuƙar muhimmanci.

Ina jaddada wa iyaye maza da mata, har ma ina yin kira da ƙarfi: Ku kula da dukiyarku ta tarbiyya, kada ku watsar da ita a banza. Kada ku kashe damuwarku, lokacinku da ƙwarin gwiwarku wajen abubuwan da suke a matsayi na biyu. Waɗannan abubuwa suna da amfani ne kawai idan aka ba su matsayinsu na biyu.

Sa ido da wayar da kai, duk da muhimmancinsu, ba tare da tushen imani ba, ba su da wani ƙarfi mai ɗorewa.

Bari mu dakata a nan. Wannan batu yana da wani ƙarin bayani game da ma'anar imani, wanda in Allah Ya so za mu tattauna a farkon zaman da ke gaba.